KIEDY ZDECYDOWAĆ SIĘ NA WIĘŹBĘ Z WIĄZARÓW?

Dach ujęty jako konstrukcja nośna o określonym poziomie spadzistości jest tylko częściowym i niezbyt fachowym pojęciem, bowiem w praktyce dach składa się nie tylko z wykończenia zewnętrznego, ale przede wszystkim z elementów wewnętrznych, spośród których najważniejszą rolę odgrywają wiązary dachowe. To właśnie one odpowiadają za utrzymanie nie tylko ciężaru samego dachu, lecz również wszystkiego, co się na nim znajdzie. Technika wykonawstwa dachowego w oparciu o konstrukcje wiązarowe jest dość popularna zarówno na Zachodzie jak i w Europie, a ostatnimi czasy zyskuje na znaczeniu także w Polsce. Warto jednak przybliżyć tę tematykę wielu inwestorom, gdyż w ciągu ostatnich lat technologia ta uległa wielu modyfikacjom.

Wiązary dachowe – czym są?

Podstawowymi elementami nośnymi konstrukcji dachowej są wiązary dachowe na więźbę domu jednorodzinnego. Ich zadaniem jest przenoszenie obciążenia pomiędzy nim, a resztą budynku, którą najczęściej stanowią ściany nośne. Są stosowane praktycznie wszędzie, a najlepiej sprawdzają się szczególnie w przypadku dachów o dużych powierzchniach i rozpiętościach, co pozwala na ograniczenie niepotrzebnych punktów podparcia. Ich podstawowym elementem niezależnie od zastosowania i konstrukcji są pasy – górny i dolny, stanowią podparcie dla słupków i krzyżulców.

Słupki to pionowe elementy, będą bezpośrednią podporą zewnętrznej konstrukcji dachu, natomiast krzyżulce stanowią elementy ukośne, które świetnie się sprawdzają w przypadku dachów z niewielkim kątem spadkowym. Oba te elementy mocuje się zwykle pasami za pośrednictwem blach węzłowych, chociaż tutaj należy wspomnieć, iż nie jest to jedyny sposób na ich zamocowanie. Połączone elementy wiązarów drewnianych nazywa się węzłami. Zwłaszcza zimą obciążenia, jakim poddawany jest dach są ogromne, dlatego też połączenie to powinno cechować się świetnymi właściwościami wytrzymałościowymi oraz niewielką podatnością na temperaturę otoczenia. Najczęściej wiązary produkuje się z drewna, chociaż zamiennie można stosować też stal lub żelbet, jednak w obydwu przypadkach konieczne jest zastosowanie ścian nośnych odpornych na przeciążenia i wytrzymalszych fundamentów.

W jakich miejscach sprawdzą się wiązary?

Użycie wiązarów wykorzystywane jest w momencie, gdy chcemy zbudować dach o wyższej odporności na oddziaływania zewnętrzne niż zwykle. Dość wysoki koszt sprawia, że wiązary dachowe nie są zbyt popularne w krajach, gdzie średnia temperatura dobowa jest wysoka, czyli na przykład państwach śródziemnomorskich. Głównym czynnikiem, który decyduje bowiem o przydatności wykorzystaniu technologii wiązarowej jest śnieg, który w przeciwieństwie do deszczu już nie jest usuwany szybko i łatwo z powierzchni dachowej.

W czasie roztopów śnieg dodatkowo zwiększa swój ciężar, co sprawia, że dach jest jeszcze bardziej narażony na zniszczenie. Kolejnym czynnikiem, który wpływa na sensowność montażu wiązarów jest wiatr, który ma wpływ na dachy o wysokiej spadzistości. Czynniki te sprawiają, że wiązary dachowe najlepiej stosować w klimacie umiarkowanym, czyli przede wszystkim Stanach Zjednoczonych, Europie Zachodniej i Australii. Wysokie koszty wykonania sprawiają, że konstrukcja ta przegrała z technologią prefabrykacji w rejonach takich jak Azja oraz wschodnia część Federacji Rosyjskiej.

Elementy więźby dachowej

Kiedy wiemy już czym są wiązary dachowe oraz znamy ich zastosowanie to warto dowiedzieć się więcej o pozostałych częściach dachu. Wśród więźby dachowej możemy wyróżnić takie elementy jak:

  • murłatę – drewnianą belkę, kładzioną bezpośrednio na murze budynku – jej rolą jest przenoszenie obciążeń między konstrukcją dachu, a murem nośnym – najczęściej mają kwadratowe pole przekroju – im większy dach tym ma ono większą wartość,
  • krokiew – charakterystyczne, pochyłe belki będące podstawą dla łat lub płatew, do których przymocowywane są pokrycia dachowe – mocowane za pomocą tzw. „jętek”, a ich liczba i rozmieszczenie zależą od rozmiaru dachu, spadzistości i obciążeniom jakim będzie poddawany,
  • płatwie – konstrukcyjne elementy dachu, których zadaniem jest przenoszenie obciążenia między pokryciem i krokwiami – wyróżniamy kalenicowe, stropowe oraz pośrednie,
  • kleszcze – stanowią połączenie dwóch równolegle względem siebie ułożonych drewnianych elementów, które mają za zadanie połączenie sąsiednich ram stolcowych, a ich głównym zadaniem jest wzmocnienie poszczególnych segmentów dachu,
  • zastrzał – drewnianą, ustawianą ukośnie belkę, która usztywnia pionowe i poziome komponenty dachu, jego konstrukcja zależy od stopnia skomplikowania więźby,

Czy warto stosować wiązary dachowe?

 W klimacie umiarkowanym, jaki panuje także w Polsce zasadne jest stosowanie konstrukcji, jakimi są wiązary dachowe. Wynika to z faktu, że dach poddawany jest często ogromnym przeciążeniom, które z łatwością mogą uszkodzić jego budowę. Dlatego też warto zainwestować raz i mieć dobrze wykonaną robotę, a następnie przez długi czas cieszyć się solidnym, odpornym na nawet najbardziej niekorzystne warunki atmosferyczne domem.